همچنين ، گروه گشتى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در بدر ، به نام‌هاى بَسْبَس و عدى ، وقتى به محل چاه‌هاى بدر رسيدند ، دو كنيز را ديدند كه يكى به ديگرى پولى بدهكار بود و طلبكار پولش را از او طلب مىكرد . كنيز بدهكار مىگفت : صبر كن ، فردا كاروان قريش به فلان محل مىرسد ؛ من براى آنان كار مىكنم و پول تو را مىدهم . گروه گشتى از مشاجرهء اين دو كنيز ، زمان حركت دشمن را به دست آوردند و به رسول خدا صلى الله عليه و آله گزارش دادند . « 1 » - نفوذيان : نفوذيان نيز به‌عنوان يك منبع اطلاعاتى مىتوانند ما را در جريان تصميم‌ها ، نقل و انتقالات و گفت و گوهايى قرار دهند كه در محل زندگى دشمن رخ مىدهد . عباس بن عبدالمطلب ساكن مكه بود و اخبار باارزشى را از كفّار براى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرستاد . « 2 » امّ سلمه ، همسر نبى اكرم صلى الله عليه و آله ، در مكه مسكن گزيد و اخبار و اطّلاعات را براى اميرالمؤمنين عليه السلام فرستاد ، به‌عنوان مثال ، مسير حركت جنگ‌افروزان جنگ جمل ( عايشه ، طلحه و زبير ) را كه عازم بصره بودند ، به آن حضرت نوشت . « 3 » در نبرد صفّين ، زن هيثم بن السود ، كه طرفدار حضرت امير عليه السلام بود امّا شوهرش در صفوف لشكر معاويه شمشير مىزد ، خبرها را براى حضرت امير عليه السلام مىنوشت . روزى معاويه با طعنه به هيثم گفت : آيا همسرت ، اخبار را به على مىنويسد و به گردن اسب مىبندد و آن را مىفروشد ؟ هيثم گفت : آرى . « 4 »

--> ( 1 ) - طبقات ، ج 2 ، ص 35 ؛ سيرهء ابن هشام ، ج 3 ، ص 46 و المغازى ، ج 1 ، ص 196 . ( 2 ) - الصحيح من سيرة النبى ، ج 4 ، ص 64 و بحارالانوار ، ج 20 . ( 3 ) - المعيار والموازنه ، ص 30 . ( 4 ) - بحارالانوار ، ج 33 ، ص 277 ، اين زن ، خبرها را در نامه‌اى مىنوشت و به گردن اسب مىبست . آنگاه ، اسب را به‌سوى لشكر حضرت على عليه السلام مىفرستاد .